Zon als je thuiskomt

…

Tik of sleep door het jaar, of kies een datum

    Als de klok verzet wordt

      Per maand

      Boven de balkjes: zonsondergang op de 15e.

      Zon nog op: de bovenrand van de zon staat boven een vlakke horizon als je thuiskomt. Licht genoeg: de burgerlijke schemering. De zon staat dan minder dan 6 graden onder de horizon en je kunt nog zien zonder straatlantaarns. Tijden zijn lokaal en voor een heldere lucht. Heuvels, gebouwen en wolken maken het eerder donker. Wij doen de zon, niet het weer.

      Waarom het licht in het voorjaar zo plotseling terugkomt

      In december veranderen de avonden nauwelijks. Daarna begint de zonsondergang op te schuiven: in Noord-Europa bijna twee minuten per dag, van half januari tot eind maart. Wekenlang gebeurt dat terwijl je nog aan het werk bent. Dan is op een dag de zon nog op als je thuiskomt.

      Ben je in Amsterdam om half zes thuis, dan is de zon vanaf 4 februari nog op. Ben je om zes uur thuis, dan vanaf 19 februari. In Londen duurt het langer: 24 februari om half zes, 13 maart om zes uur. Amsterdam ligt namelijk ver in het westen van zijn tijdzone en heeft zijn zonsondergang later op de klok. Op de laatste zondag van maart gaat de klok vooruit, en dan springt de zonsondergang in één nacht een uur. In Amsterdam is dat op 28 maart 2027: van 19:05 naar 20:07.

      In de Verenigde Staten en Canada gaat de klok eerder vooruit, op de tweede zondag van maart. Ben je in New York of Toronto om half zeven thuis, dan is het vanaf die dag zelf licht: 14 maart 2027.

      En wanneer houdt het op in de herfst?

      In de herfst gaat het andersom. In oktober schuift de zonsondergang elke dag zo’n twee minuten eerder. Op de laatste zondag van de maand gaat de klok terug, en dan springt hij in één keer een uur. Om half zes thuis in Amsterdam? Dan is 30 oktober 2027 de laatste dag met zon, de dag voordat de klok teruggaat. Daarna heb je nog de schemering: licht genoeg om te zien tot 11 november.

      In de Verenigde Staten en Canada gaat de klok een week later terug, op de eerste zondag van november. In New York is de zon tot 6 november 2027 nog op als je om half zes thuis bent.

      Schemering: licht genoeg, maar geen zon

      Na zonsondergang wordt het niet meteen donker. Tot de zon 6 graden onder de horizon staat, kun je nog zien zonder straatlantaarns: de burgerlijke schemering. In Amsterdam en Londen duurt die in maart en september zo’n 35 minuten, in december zo’n 40 en rond midzomer ongeveer 50. Verder naar het noorden duurt hij langer, in Stockholm rond midzomer meer dan anderhalf uur. Bij de evenaar is hij in een minuut of twintig voorbij.

      De grafiek toont het hele jaar: amber zolang de zon nog op is, lichtblauw in de schemering. De stippellijn is het moment dat je de deur binnenstapt. De tool geeft je twee datums: vanaf wanneer de zon nog op is als je thuiskomt, en vanaf wanneer het in elk geval nog licht genoeg is. Dat verschil telt als je wandelt, hardloopt of naar huis fietst: in de schemering zie je genoeg, maar anderen zien jou minder goed. Licht aan, en iets opvallends aan.