Je schaduw, op schaal

…

Tik of sleep langs de dag, of gebruik de tijdschuif

    Hoe hoog is het? Reken het uit met de schaduw

    Meet van de voet van het ding tot de punt van zijn schaduw, over vlakke grond en op de tijd die hierboven staat. Het kan ook zonder zonnecalculator: meet op hetzelfde moment je eigen schaduw erbij. De hoogte is dan jouw lengte maal zijn schaduw, gedeeld door jouw schaduw.

    Per maand

    Dit geldt voor vlakke, horizontale grond. Loopt de grond op waar de schaduw valt, dan is de schaduw korter. Loopt de grond af, dan is de schaduw langer. De lengte gaat van de voet van het ding tot waar de schaduw van zijn top valt. Tijden zijn lokaal en gelden bij heldere lucht. Onder wolken vervaagt de schaduw, maar de plek waar hij zou vallen, blijft dezelfde. Ga je bouwen of planten? Zie dit als eerste indruk en kijk het ter plekke na.

    Van zonshoogte naar schaduwlengte

    Een schaduw is een simpele driehoek: het ding staat recht overeind, het zonlicht valt in onder de zonshoogte, en de schaduw ligt plat op de grond. De lengte van de schaduw is dus de hoogte gedeeld door de tangens van de zonshoogte. Dat hoef je niet te onthouden, een paar vaste punten zijn genoeg:

    • Zon op 60 graden: de schaduw is iets meer dan half zo lang als het ding.
    • 45 graden: precies zo lang als het ding hoog is.
    • 30 graden: 1,7 keer zo lang.
    • 20 graden: 2,7 keer.
    • 10 graden: bijna 6 keer.
    • 5 graden: meer dan 11 keer, en vlak na zonsopkomst loopt hij honderden meters door.

    Hoe lang is je schaduw rond het middaguur?

    Op het hoogste punt van de dag is je schaduw het kortst. Hoe kort hij is, hangt af van het seizoen en van hoe ver je van de evenaar bent. Voor iemand van 1,75 m in Amsterdam of Londen is dat rond 21 juni net onder een meter, als de zon tot zo’n 61 graden klimt. Rond 21 december is het 6,5 tot 7 meter, als hij niet hoger komt dan 14 of 15 graden. In Edinburgh is de middagschaduw in december meer dan 9 meter, in Madrid 3,6 meter.

    Het hoogste punt valt niet om twaalf uur. In Amsterdam valt het in de winter rond 12:40 en in de zomer rond 13:40. Dat komt door de zomertijd, en doordat Amsterdam ten westen van het midden van zijn tijdzone ligt. De tool geeft voor elke dag de precieze tijd.

    Plannen voor een uitbouw of een boom? Op de kortste dag in Amsterdam werpt een muur van 3 meter rond het middaguur een schaduw van bijna 12 meter. Rond midzomer is dat minder dan 2 meter. De schaduw van een boom van 10 meter reikt in december tot bijna 40 meter. Verander de hoogte voor een boom, een huis of iets anders, en de tekening blijft op schaal. Wat betekent dat de hele dag voor je tuin of balkon, met de gebouwen eromheen? Dat zie je in de tuin- en balkontool.

    Meet een boom met zijn schaduw

    Wil je weten hoe hoog een boom, een vlaggenmast of een flat is? Meet zijn schaduw. Staat de zon op een zonnige dag 45 graden hoog, dan is elke schaduw precies zo lang als het ding hoog is. In Amsterdam komt de zon van ongeveer 9 april tot 3 september rond het middaguur zo hoog. De tool geeft het moment en kan het in je agenda zetten.

    Elk ander moment kan ook, met een tweede schaduw: meet op hetzelfde moment je eigen schaduw. De hoogte van de boom is jouw lengte maal zijn schaduw, gedeeld door jouw schaduw. Of typ de gemeten schaduw in de tool, dan rekent hij het voor je uit.