NL

Zon en schaduw in je tuin, uur voor uur

…

100%

Sleep de zon, of schuif de tijd
  • Volle zon, 6 uur of meer
  • Halfschaduw, 3 tot 6 uur
  • Lichte schaduw, 2 tot 3 uur
  • Schaduw, minder dan 2 uur

    Draai de pijl naar de kant waar je plek op uitkijktTik op een kant of sleep de pijl

    Weet je niet welke kant het op kijkt?
    • Open een kaart-app met het noorden boven en zoek je plek op. Kies de kant waar hij op uitkijkt.
    • Op de plattegrond van de makelaar staat vaak een kleine noordpijl.
    • Midden op de dag staat de zon ongeveer in het zuiden, of in het noorden als je op het zuidelijk halfrond woont. Kijk daarbij nooit naar de zon, maar naar de schaduwen: die wijzen de andere kant op.

    Je tuin

    Tuin niet rechthoekig?

    Het huis

    Eromheen

    Zet er iets bij dat eromheen staat

    Meer instellingen Vorm van de tuin, soort huis en breedte

    Bewaren en vergelijken

    Bekijk je meer dan één woning? Bewaar elke opstelling onder een naam, bijvoorbeeld het adres, en vergelijk ze hier.

      Je opstelling blijft bewaard op dit apparaat.

      Dit is waar de zon staat op een heldere dag, voor een tuin zoals jij hem beschrijft. Huizen, bomen en heggen zijn een ruwe schatting, geen meting. Wolken zitten er niet in: wij doen de zon, niet het weer. Ga je een schuur bouwen, een boom planten of een huis kopen? Zie dit als eerste indruk en kijk het ter plekke na.

      Hoe werkt dit?

      Met een muis Sleep je stoel en de dingen eromheen naar waar ze echt staan. Voor een ander tijdstip sleep je de zon langs de ring, of klik je op de ring. Klik op een ding om het te kiezen. Klik je daarna ergens anders in de tekening, dan staat het daar. Het ronde pijltje ernaast draait het een kwartslag. In de lijst van wat je toevoegde kun je het ook schuin zetten. Zoom met de knoppen plus en min, of houd Ctrl ingedrukt en draai aan het scrollwiel.

      Met je vinger Tik op je stoel of een ding in de tekening en sleep het dan, of tik op de plek waar het moet komen. Het ronde pijltje ernaast draait het een kwartslag. Wat je net hebt toegevoegd, sleep je meteen. Een veeg omhoog of omlaag scrolt gewoon de pagina. Voor een ander tijdstip sleep je de zon langs de ring, of tik je op de ring. Tik op de grote tijd om een precieze tijd te kiezen. Knijp met twee vingers om te zoomen. Ingezoomd of uitgezoomd sleept een vinger de dingen meteen.

      Voor elke vijf minuten van de dag rekenen we uit waar de zon staat en hoe hoog. Je stoel telt als zonnig zodra je hoofd zon krijgt terwijl je zit, 1,2 m boven het gras. Van alles kan in de weg staan: je huis, de schutting, een boom, de schuur of de buren.

      De tekening laat je tuin van bovenaf zien, met het noorden boven, in meters of feet naar keuze. De zon loopt langs de rand. Op het oranje stuk van de ring bereikt hij je stoel, op het blauwe stuk is hij op maar schijnt hij niet op jou. Het warme licht is waar de zon op de grond schijnt. De grijze vlekken zijn schaduwen op de grond, en die bewegen mee als je de zon sleept. De zonkaart van de dag meet de zon ook op de grond.

      We berekenen elke schaduw uit de hoogte van wat hem werpt: een schutting van 1,8 m, een huis van twee verdiepingen, een boom van 6 m. Een boom is een stam met een kroon erop, dus een lage zon kan eronder door schijnen. Een boom die zijn blad verliest, is in de winter kaal: dan schijnt de zon door de takken. In Nederland is dat van ongeveer half november tot eind april. Verder naar het noorden duurt het langer, verder naar het zuiden korter, en op het zuidelijk halfrond valt het een half jaar later. Een boom die je toevoegt, verliest zijn blad. Dat kun je in de lijst veranderen. Zeg hoe hoog dingen zijn en sleep ze naar waar ze echt staan. Alles wat je neerzet staat op schaal. Alleen wat ver weg staat, wordt naar de rand gedrukt.

      Met het toetsenbord Ga met Tab naar iets in de tekening. De pijltjestoetsen verplaatsen het, R draait het een kwartslag en Delete haalt het weg. De zon en het kompas bewegen ook met de pijltjestoetsen.

      Tuin op het zuiden, westen, oosten of noorden: wat het betekent

      De ligging van je tuin is de kant waar je naar kijkt als je bij de achterdeur staat en de tuin in kijkt. Die bepaalt wanneer de zon aan de tuinkant van je huis staat. De tijden hier gelden voor een heldere dag in Amsterdam, als er niets in de weg staat.

      Tuin op het zuiden

      Een tuin op het zuiden heeft de zon van halverwege de ochtend tot laat in de middag, het hele jaar door. In juni is dat van ongeveer negen uur tot half zeven. Het is de tuin voor wie overdag thuis is. In de winter blijft de zon laag tussen zuidoost en zuidwest. Hij schijnt dan de hele dag op de achterkant van het huis, maar de lage zon geeft lange schaduwen over de tuin.

      Tuin op het westen

      Een tuin op het westen is de tuin voor na het werk: schaduw in de ochtend, en zon van het begin van de middag tot zonsondergang. Zo is het terras warm als je thuiskomt. In juni komt de zon rond kwart voor twee om het huis, en hij blijft tot hij na tienen ondergaat. In de winter krijg je 's middags een paar lage uren.

      Tuin op het oosten

      Een tuin op het oosten krijgt de ochtend: koffie in de zon, schaduw in de middaghitte. In juni staat de zon er vanaf zonsopkomst, rond kwart over vijf, tot ongeveer kwart voor twee. In de winter krijg je 's ochtends een paar lage uren.

      Tuin op het noorden

      Een tuin op het noorden ligt in de winter grotendeels in de schaduw van het eigen huis. Van het voorjaar tot het begin van de herfst krijgt het achterste deel rond het middaguur zon. Hoe dieper de tuin, hoe meer zon.

      Van 20 maart tot 22 september komt de zon ook om het huis heen: vroeg in de ochtend en 's avonds. In juni is dat tot ongeveer negen uur, en weer vanaf half zeven. In de rest van het jaar komt de zon nooit aan de achterkant van het huis.

      Op het zuidwesten, zuidoosten, noordwesten of noordoosten

      De meeste tuinen liggen ergens tussenin. Een tuin op het zuidwesten heeft het beste van beide: zon vanaf het eind van de ochtend tot in de avond. In juni is dat van ongeveer twaalf uur tot zonsondergang. In de winter krijgt hij het grootste deel van de dag nog de lage zon. Een tuin op het zuidoosten heeft de zon van vroeg in de ochtend tot halverwege de middag, in juni tot ongeveer half vier.

      Een tuin op het noordwesten krijgt de zomeravonden: in juni staat de zon er vanaf ongeveer half vier tot hij ondergaat. Een tuin op het noordoosten krijgt de zomerochtenden, van zonsopkomst tot ongeveer twaalf uur. In de winter liggen ze allebei bijna de hele dag in de schaduw van het huis.

      Ten zuiden van de evenaar is het andersom: daar ligt de zonnige tuin op het noorden, en komt de lage winterzon in juni en juli.

      Het huis maakt de schaduw

      In een tuin komt de grootste schaduw van je eigen huis. In de winter staat de zon laag en werpt een huis rond het middaguur een schaduw van twee tot vier keer zijn eigen hoogte. Daarvoor en daarna is die nog langer. Dat kan de hele tuin bedekken. In de zomer krimpt de schaduw tot een strook langs de muur. Sleep de zon in de tekening en je ziet die schaduw door de dag groeien en krimpen.

      Waar zet je het terras?

      Zet het terras waar de zon staat op het moment dat je echt buiten zit. Voor de meeste mensen is dat de late middag en het begin van de avond. Kijk in de tekening om vijf uur in juni en om vier uur in september, en zet de tafel waar het licht valt. Een moestuin is het omgekeerde: die wil zes uur zon per dag. Zet hem dus waar de zon het langst blijft, meestal achter in een tuin op het zuiden of westen, weg van het huis.

      Bomen en heggen

      Een boom groeit. Het boompje dat je vandaag plant, werpt een kleine schaduw. Maar over vijftien jaar zet dezelfde boom op zomermiddagen de halve tuin in de schaduw. Zet in de tool een boom neer, sleep hem naar waar hij staat en geef aan hoe hoog hij is. Dan zie je wat hij doet. Sleep daarna de zon door de dag en kijk hoe de schaduw van het huis en de bomen over het gras trekt. De schutting om de tuin heeft een eigen instelling, en je huis ook: rijtjeshuis, twee-onder-een-kap of vrijstaand. Een rijtjeshuis houdt 's zomers de vroege en late zon uit de tuin.

      Volle zon of halfschaduw?

      Plantenlabels en tuinboeken delen een plek in naar de uren directe zon op een zomerdag. Volle zon is zes uur of meer, halfschaduw drie tot zes, lichte schaduw twee tot drie en schaduw minder dan twee. Ze gaan uit van midzomer, als de zon het hoogst staat. Een border die in juni in de volle zon ligt, kan in oktober dus het grootste deel van de dag in de schaduw liggen.

      De plantenkaart in de tool maakt die som voor elke vierkante meter van je tuin, met het huis, de schutting, de bomen en de buren erbij. Hij rekent het uit voor 21 juni (ten zuiden van de evenaar 21 december) of voor een dag die je kiest. Per soort plek zegt hij hoeveel van je tuin het is en wat daar groeit:

      • Volle zon, zes uur of meer: tomaten, lavendel, zonnebloemen.
      • Halfschaduw, drie tot zes uur: sla, hortensia’s, vingerhoedskruid.
      • Lichte schaduw, twee tot drie uur: hosta’s, munt, astilbe.
      • Schaduw, minder dan twee uur: varens, klimop, maagdenpalm.

      De kaart telt de zon op de grond. Een klimroos tegen de schutting of de top van een struik krijgt meer dan de grond waarin hij staat. Een plant die volle zon wil, groeit ook in halfschaduw, alleen met minder bloemen of minder vruchten.

      Een huis kopen? Check de tuin in oktober, niet in juni

      Bezichtigingen zijn op zonnige middagen in het voorjaar en de zomer, als elke tuin er goed uitziet. De vraag is wat de tuin doet in oktober en februari, als de zon laag staat en de huizen eromheen in de weg staan. Kies de maand in de tool. In een seconde zie je of het terras na het werk nog zon krijgt, of dat de hele tuin vanaf de lunch in de schaduw van de buren ligt.

      Ook handig